REACTION PAPER - WEEK 46

MACHT VAN DE MEDIA                                                                                                                                                  

Oma Veerman vertelde mij vorige week dat ze zich zorgen maakte. Zorgen over de islam, Wilders en Marokkaanse probleemjongeren. Ze gaf mij de Telegraaf van die ochtend, welke ze net uit had, en wees naar een bericht op de voorpagina; “Moslim-man mag vrouw slaan” stond er in dikke koeienletters. Het betrof een rechtszaak in Abu Dhabi aangespannen door een vrouw die mishandeld werd door haar echtgenoot. De aanklacht werd niet serieus genomen en de man werd nergens toe veroordeeld, gezien de wet die zegt dat een man “..vrouw of kinderen mag slaan om te corrigeren of disciplineren, zolang er geen blijvend of zichtbaar letsel aan wordt over gehouden.” Oma is de islam inmiddels spuugzat en vindt het ook maar niks dat er een Marokkaanse familie in de straat is komen wonen. Ik word boos en zeg haar dat de Telegraaf haar beïnvloed. Manipulatie door slap-in-the-face berichtgeving, gebaseerd op verhalen uit verre landen waar de nieuwe buurman en buurvrouw niets mee te maken hebben. Oma twijfelt en discussieert terug, tot ze beseft dat ze inderdaad maar beter kan oordelen op haar eigen ervaringen.

De media hebben macht. En niet een beetje ook. Zij hebben veel macht. Dit is te zien en te horen aan alles om ons heen. Er wordt continu gepraat over dat wat besproken wordt op radio en tv of in de krant. Of het nu een nieuwe tv-hit is, als The Voice Of Holland of de opspraak rondom PVV-er Lucassen of Sharpe; de media leven, zijn een groot onderdeel van ons dagelijks leven en hebben daarmee een grote invloed op de samenleving.

Het gevaar van media en de macht die zij hebben, is dat de samenleving teveel vertrouwd op dat wat zij stellen. Van talkshows tot nieuwsrubrieken, van soaps tot talentenjachten, van columns tot radioprogramma’s; de media zijn verheven tot een soort übermacht waar wij onze normen en waarden uit putten. En aangezien ieder medium een op zichzelf staand bedrijf is met zelf opgestelde (commerciële) doeleinden, is het beeld wat men toont (nieuws, gespreksonderwerpen, welke kant van de informatie wordt belicht) altijd gekleurd.

Uiteraard kennen we de publieke omroep op tv en radio, waar getracht wordt een zo veelzijdig en objectief mogelijk beeld te creëren van dat wat er in ons land en buiten de grenzen plaatsvindt. Dit is een goed streven en bovendien meer dan nodig. Want wanneer alleen commerciële zenders als RTL of SBS tot het televisieaanbod behoren, is de kwaliteit van bijvoorbeeld televisie als medium veel minder veelzijdig dan deze op dit moment is. En toch hebben zelfs publieke omroepen als de EO, Powned of BNN een eigen manier van informeren, amuseren en overtuigen. Dus ook daarbij kan gesteld worden; hoe gekleurd is de publieke omroep in haar berichtgeving?

Een vrij neutrale partij en zeer belangrijke is naar mijn idee het ANP. Nieuwsvoorziening wordt vanuit het ANP, door bijvoorbeeld de NOS op tv en radio verspreid alsmede verschillende kranten. En toch moet zelfs de neutrale toon van een gerenommeerd bedrijf als ANP niet voor lief worden aangenomen. Ik twijfel hieraan vanwege de selectie in nieuwsitems en met name de toon waarop nieuws gebracht wordt. Als inwoner van het ontwikkelde Westen omschrijven wij Talibanstrijders als terroristen; tegenstanders van de westerse beschaving die het voorzien hebben op alles en iedereen die niet moslim zijn. Daar staat tegenover dat zij in eigen land zijn gedoopt tot vrijheidsstrijders, die het vaderland beschermen tegen de kwade invloeden en bedoelingen van het ongelovige Amerika en zijn sympathisanten. Het is dus duidelijk dat nieuws op verschillende manieren gebracht wordt.

Juist daarom ben ik er van overtuigd dat het aanbod in media zo divers en wijdverspreid mogelijk moet zijn. Des te meer verschillende omroepen of radiostations er zijn, hoe breder het aanbod in nieuws en gespreksonder-werpen. Het lijkt mij het meest gezond voor de gemiddelde burger om de ontvangen informatie van zoveel mogelijk kanten belicht te zien. Ondanks dat een ieder alsnog het liefst luistert, leest of kijkt naar het medium dat als beste in het ‘eigen straatje’ past.

Wanneer de mate van macht van de media en de bijbehorende invloed op de samenleving moet worden vastgesteld, lijkt een juist antwoord moeilijk omschrijfbaar. Juist omdat niet iedereen zich op dezelfde manier laat beïnvloeden door informatie om zich heen. Sommigen lezen alleen het gratis wekelijks regioblaadje, anderen abonneren zich op drie landelijke kranten. Er zijn burgers die alleen naar de commerciële omroepen op tv kijken, anderen houden het bij Nederland 1, 2 en 3. Radioluisteraars kiezen de ene keer voor praatrubrieken en nieuwsvoorziening op Radio 1, de andere keer luistert men naar amusementsstation nummer één; Radio 538. En ook al kiest men ervoor om informatie te putten uit één of meerdere media, er vindt altijd persoonlijke selectie plaats in het openstellen, waarnemen en onthouden van het op ons afkomend nieuws. ¹

Afgelopen weekend ben ik weer bij oma langs geweest. Ze vertelde voor zichzelf gekozen te hebben en is naar de buren gegaan om ze een hartelijk welkom te heten. Ik was trots. Trots om te horen dat zij liever oordeelt op eigen ervaring dan op die van een commerciële organisatie als de Telegraaf. Met een alleszeggende slotconclusie vatte oma de kennismaking op onvergetelijke wijze samen; “Het was toch wel een aardige man hè.”

REACTION PAPER - WEEK 45

INTELLECTUAL PROPERTY - ANDREW KEEN OVER PIRATERIJ EN COPYRIGHT

Op maandag 15 november heeft Andrew Keen een gastcollege verzorgd voor de Hogeschool van Amsterdam. Keen is tegen Web 2.0 en verzet zich tegen de ‘democratisering van media’, waarin gebrekkig opgeleiden of onbegrijpelijken onder ons de creativiteit van cultuur in gevaar brengen.¹ Keen sprak tijdens zijn gastcollege over de invloed van internet op copyright en auteursrechten.

Vroeger was copyright een makkelijk hanteerbare regel. Cultuur werd gepubliceerd en was niet makkelijk kopieerbaar. Denk aan het uitgeven van een boek als gedrukt product. Dit was dupliceerbaar, maar alleen door het boek daadwerkelijk te kopiëren; en zelfs dan wordt ‘slechts’ één kopie verkregen. Tegen het einde van het industriële tijdperk, toen het digitale era aanbrak, bleek echter dat copyright onderhevig is aan ontwikkelingen en daardoor hoognodig aan vernieuwing toe was. Want met de mogelijkheid tot scannen of het uitbrengen van een digitale boekversie, is illegaal verspreiden van het product binnen een handomdraai gedaan.

Omdat binnen de culturele sector muziek en films de meest digitale vormen van kunst zijn, zijn vooral cd’s en dvd’s populair in het illegale verspreidingscircuit. Daarnaast is een ‘culture of free content’ ontstaan – men vindt alles om zich heen te duur en gaat op zoek naar gratis verkrijgbare producten of behoeftes – wat gecombineerd met het gemak van digitaal verspreiden een grote aanslag op de culture sector betekende. Deze ontwikkeling heeft inmiddels geleid tot het sluiten van verschillende film- en platenmaatschappijen, uitgeverijen en kranten.

Keen vindt stelen ongepast en is tegen het heersende gevoel in de maatschappij dat cultuur gratis beschikbaar zou moeten zijn. De vergelijking wordt gemaakt met het stelen van een brood bij de bakker of een spijkerbroek in een kledingzaak. Ondanks dat ik dagelijks download, en daarmee inkomsten van de artiest of kunstenaar af neem, kan ik mij Keen’s stelling begrijpen. Muziek of films zijn natuurkundig gezien producten die minder van belang zijn dan eten of kleding, maar een leven zonder muziek of film zou toch een stuk minder interessant zijn. Om daarom de culturele sector in stand te houden en auteurs te belonen voor hun kunsten, zou cultuur inderdaad niet gratis mogen zijn.

Maar dan alsnog; bij een bioscoop- of museumbezoek betaal ik entree, het huren van een dvd bij de videotheek kost geld, voor het bezoeken van een muziekfestival of concert koop ik een kaartje. Al met al betaal ik me dus al scheel aan meer dan voldoende culturele diensten of producten. En omdat ik daarnaast geen geldboom in mijn tuin heb staan, voel ik me niet schuldig aan het downloaden van muziek of dvd’s. Ik heb de keus om me te gedragen zoals ik ben opgevoed – stelen is verboden – waardoor ik minder films kan zien of muziek kan luisteren omdat de portemonnee het simpelweg niet toelaat, of ik kan consumeren zoveel ik wil zonder te betalen, concertkaartjes, festivals en bioscoopbezoekjes daar gelaten. Ongeacht dat de laatste keus het risico met zich meebrengt dat nieuwe bands of beginnende regisseurs hun creatieve ideeën niet kunnen financieren, ben ik egoïstisch en kies ik voor mijn eigen centen.

Ik voel me financieel genaaid door de EU die de gulden van me heeft afgenomen. Ik voel me financieel genaaid door het Ministerie van Volksgezondheid die het algemene ziekenfonds heeft ingeruild voor een peperdure zorgverzekering. Ik voel me financieel genaaid door het nieuwe kabinet dat de BTW op concert-, theater en festivalkaarten binnenkort met dertien procent verhoogd. Ik voel me genaaid..

Dus ondanks dat ik me Andrew Keen’s idee tegen gratis cultuur kan voorstellen, wint de mate van schuldgevoel bij het downloaden van muziek of film het in mijn geval niet van het plezier ik eraan beleef. Wanneer ik ‘mijn’ artiest, acteur of regisseur voldoende waardeer, koop ik het concertkaartje, de dvd of zelfs nog de cd. Maar de grote bazen van zelfbenoemde ‘culturele instanties’ die hun omzetten zien dalen met de opkomst van Web 2.0 en daarom een beroep doen op de wet van het auteursrecht, kunnen mijn rug op. We zijn lang genoeg voor het lapje gehouden en financieel uitgekleed door de grootste film- en platenmaatschappijen. Ik kan me nog een tijd herinneren waarin cd’s rond de vijfentwintig gulden kostte! Wat mij betreft mogen ze de trein naar Den Haag pakken en aan de voordeur van het Binnenhof aankloppen. Wellicht kunnen de zakken alsnog gevuld worden als een beroep wordt gedaan op een subsidie uit het belastingpotje wat vanaf januari opnieuw wordt gespekt.. van zes naar negentien procent.

BORDERS WILL BE CROSSED.

PROMOTIE POSTER ‘DESPERATE HOUSEWIVES’

THE DUTCH VERSION

De dames gaan intercontinentaal. Voor de praktijkopdracht van Beeldredactie is de officiële promotieposter van Desperate Housewives uit het zevende seizoen in een nieuw Nederlands jasje gestoken. Of beter gezegd.. een Nederlands jurkje! Mijn inspiratie en motivatie achter deze opdracht is mijn wekelijkse verslaving die ik de afgelopen jaren voor deze Amerikaanse serie heb opgebouwd. Eén waarin het dagelijks leven op de hak wordt genomen. Vier verschillende huisvrouwen die met hun perfect gemaaide gazonnetje een façade ophouden voor alles en iedereen om hen heen. Terwijl achter gesloten deuren het huisje, boompje, beestje van de vrouwen niet zo kleurrijk blijkt als het zich voordoet.

Ter promotie van ieder nieuw seizoen, lanceert de American Broadcasting Company (ABC) een campagne rondom de verhaallijn van het komende seizoen. Deze campagne bestaat uit verschillende fotoshoots van castmembers, een promotieclip voor op tv en een indrukwekkende poster welke ook als DVD-hoes gebruikt wordt. Iedere poster kenmerkt zich door het krachtig neerzetten van de vier hoofdrolspelers (er is verschillende keren een vijfde huisvrouw afgebeeld, in verband met de verhaallijn). De dames worden altijd afgebeeld als een sterke groep onafhankelijke vrouwen en vriendinnen. Darnaast kent ieder seizoen een slogan. In het verleden zijn ‘Never underestimate a housewife’, It’s a hell of a day in the neighbourhood’ of ‘Everyone has a little dirty laundry’ als onderbouwende krachtterm gebruikt. Tenslotte wordt in iedere promoposter de terugkerende appel getoond; de appel staat symbool voor het bijbelse verhaal waarin Eva van de verboden vrucht eet en daarvoor wordt gestraft.

Voor de achtergrond ben ik op zoek gegaan naar een afbeelding van een Nederlands landschap. Ondanks dat de bergen op de achtergrond te hoog zijn om als Utrechtse Heuvelrug door te gaan, kan de rest van de afbeelding wel degelijk goed worden gebruikt. De molen aan de rechterkant geldt tevens als symbool voor Nederland. Ook de jurken van de dames, in het origineel zwart en rood, zijn aangepast voor het Hollands publiek naar oranje en rood-wit-blauwe jurken. De appel in de rechterhand van Vanessa Williams is vervangen door een ‘appeltje van oranje’. De koeien, luchtballon en Nederlandse vlag moeten allen het gevoel opwekken dat het komende seizoen zich daadwerkelijk in Nederland afspeelt. Omdat Desperate Housewives altijd op vrouwenzender NET5 wordt uitgezonden, is het logo met programmeerinformatie in de linker onderhoek geplaatst. Tenslotte is de slogan ‘Borders will be crossed’ in lijn met de trend van slogans die eerder gebruikt zijn. De vrije vertaling naar het Nederlands duidt op het letterlijke en figuurlijke overschrijden van grenzen; van de Verenigde Staten naar Nederland is hierin de letterlijke interpretatie. Het spreekwoordelijk overschrijden van grenzen sluit perfect aan bij het karakter van de serie waarin taboes worden doorbroken en gevoelige, alledaagse huisproblematiek aan het licht wordt gebracht.